Van de Predikant – Adventstijd

VAN DE PREDIKANT 

Bij de diensten

Op de eerste Adventszondag ben ik verdergegaan met de lezing van Esther, hst. 3 en 4. Verrassend actueel met de verschijning van de antisemiet Haman en de dreigende vervolging. Esther ontpopt zich al de heldin die het bedreigde volk redt. Een mooie verwijzing naar de bevrijder en redder Jezus Christus, naar wiens geboorte wij in deze Adventstijd uitzien. Op zondag 13 december gaat het over het slot van het boek Esther, eind goed, al goed? Hier ligt ook een mooie link naar Advent en Kerst. Zondagavond de 13e is er de top 2000 dienst! Een gezamenlijke dienst met de Pauluskerk. De band Grow zal zijn medewerking verlenen en nummers uit de top 2000 spelen. Hopelijk zijn er ook nog wat favorieten uit beide gemeentes binnen gekomen met een persoonlijk verhaaltje erbij waarom de song u/jou zo aanspreekt. De dienst wordt online uitgezonden vanuit onze Kruiskerk. Door persoonlijke omstandigheden kan ds. Arjan Bouwknegt niet samen met mij voorgaan. Maar ik heb er zin in! Op zondagmorgen 20 december is er een speciale Adventsdienst met als thema Geef licht! Claire en Bert-Jan, van UP! werken aan deze gezinsdienst mee, waarin er veel muziek te genieten is, afgewisseld met korte stukjes over het thema Geef Licht!

Wijsheid waar vind je die nog?

De media, vooral internet, worden overstroomd met nepnieuws, fake verhalen, stom ge-oh. Donald Trump die tegen de waarheid in blijft geloven dat de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn vervalst en terwijl Corona voortraast in de VS geen maatregelen neemt om het virus te beteugelen en in plaats daarvan een balletje golf slaat. Ook de Nederlandse politiek blijft niet van gekkigheid gevrijwaard. Met Thierry Baudet in de hoofdrol ontrolde zich de afgelopen tijd in de kringen van zijn partij Forum voor Democratie een ware media soap n.a.v. racistische en antisemitische sentimenten binnen de partij. Er werd vrolijk met modder gegooid, van alles geïnsinueerd en ondertussen blijft er van wat (note bene!) Nederland grootste partij was slechts een rokende puinhoop over. En de z.g. ‘Toeslagen-affaire’ blijft de gemoederen ook (terecht!) bezighouden. Ook typisch een voorbeeld van niet-wijs en onbarmhartig handelen van de betrokken ministeries en ambtenaren. Er gebeurt nogal wat waarbij je je afvraagt: Waar is de wijsheid gebleven? En dan was er ook nog de dood van een geniale Argentijnse voetballer, maar het enige waar hij echt controle over had in zijn leven was de bal. Maradonna, bewierookt, een aaibare godheid maar ook een tragische figuur die toch niet helemaal wijs genoeg was om van de snoeppot met verboden middelen af te blijven.

Uitzien naar wijsheid

We leven nu in wat de kerk van alle eeuwen de Adventstijd noemt. Een tijd van verwachting en verlangen. Zoals u gemerkt hebt, verlang ik in deze tijd vooral naar wijsheid. Naar wijze bezonnen woorden, die recht zetten, de weg wijzen en onwaarheid ontmaskeren. Woorden, een visie die perspectief biedt. Een heldere bestemming en doel voor de TomTom van ons leven. Daar zie ik naar uit! En ik vermoed dat mens en maatschappij zo iemand wel zouden kunnen gebruiken. Iemand die echt wijs is, vooral wijs is in de liefde, die gerechtigheid en barmhartigheid in zijn persoon verenigt. Nou, ja u ziet hem al aankomen, hebben wij al zo iemand. Iemand, zo gaat het verhaal, van alzo hoge in ons midden neergedaald. Midden in het donker werd het licht geboren. Een nieuw begin, een toekomst, een kind, een sprank van hoop. Goddelijke wijsheid mens geworden. Het woord werd vlees, zegt Johannes er over. Hij heeft het over de Logos van God, die mens werd. Logos, woord betekent in het Grieks zoveel als de uitdrukking van een gedachte. De Goddelijke wijsheid manifesteert zich in Jezus zouden we kunnen zeggen. Wijsheid waar we broodnodig behoefte aan hebben en niet zonder kunnen! In deze Adventstijd zie ik daar reikhalzend naar uit! Met mij doet dat ook de dichteres van lied 849 in het (nieuwe) Liedboek Zoek de wegen van de wijsheid.

Een verrassend lied over wijsheid

Lied 849 is een vrolijk lied over wijsheid maar opmerkelijk is dat de woorden ‘God’ of ‘Christus’ er helemaal niet in voorkomen! De Wijsheid wordt ‘zuster Wijsheid’ genoemd, zoals in het Bijbelboek Spreuken. Zeg tegen Wijsheid: ‘Je bent mijn zuster’, noem Inzicht je vriendin (Spreuken 7: 4). In Spreuken 8 spreekt de Wijsheid zelf tot de mensen: ‘Ik richt mij tot iedereen. Onnozele mensen, word toch eens verstandig, dwazen, denk eens na!’. Het lijkt warempel voor vandaag geschreven! De schrijfster van het lied Ruth Duck (geen familie van Donald, ach wat een flauwe grap dominee) roept ons op om de wijsheid te zoeken, die ons steeds op een creatieve manier tegemoet komt. Wijsheid heeft hier duidelijk een goddelijke dimensie: zij komt ons van buiten tegemoet, zij komt van God zelf.

Deze wijsheid – als je zorgvuldig naar haar luistert – schept vrede en liefde. Die wijsheid komt met de geboorte van Jezus op ons toe!

Zoek de wegen van de wijsheid
die de schepping dansend groet.
Blijf haar volgen, schenk haar aandacht
proef haar woorden, juist en goed.
Wijsheid baant het pad naar vrede,
doet ons voor wat liefde doet.

Luister naar de stem van wijsheid,
op de markt prijst zij haar waar.
Hoor het woord dat mens geworden
ware goedheid openbaart.
Als dat woord dan kiemt en uitgroeit
vinden recht en trouw elkaar.

Zuster wijsheid, kom en help ons,
voed wie nieuw geboren wordt.
Zielsvriendin en liefste naaste,
wek het heilig licht in ons.
Vorm ons tot jouw volk, bevrijd ons,
om de aarde en om God.

Zoek op het internet op: Zoek de wegen van de wijsheid, Karin Bloemen of ga direct naar: https://www.youtube.com/watch?v=6Y-dvoQ8WNA

Nog even over de inhoud van het lied, het Woord wordt mens

In het lied zien we zowel de Vader als de Zoon en de Heilige Geest – zoals zij in de theologische traditie heten – alle drie voorbijkomen maar steeds in andere (niet-mannelijke, inclusieve) woorden en beelden.
In het eerste couplet zien we de Wijsheid als Schepper. Uit haar komt immers vrede en liefde voort. In het tweede couplet is er sprake van ‘het woord dat mens geworden’ is, een duidelijke verwijzing naar Johannes 1. Het verband ligt erin dat dat Woord volgens dit evangelie al voor het begin van de schepping bij God was, wat in Spreuken 8 precies zo wordt gezegd over de wijsheid. Zo wordt er enerzijds aangesloten bij Bijbelse woorden over de wijsheid en tegelijkertijd bij vertrouwde geloofsbeelden. Door de combinatie van beide ontstaat er in dit lied een nieuwe manier van spreken, nieuwe theologische taal die ook aansluit bij de traditie èn een nieuwe spiritualiteit.

Dansend

De laatste strofe is een gebed aan zuster Wijsheid: ‘Zuster Wijsheid, kom en help ons, voed wie nieuwgeboren wordt.’ Zo eindigt het lied op het thema bevrijding, namelijk de bevrijding door de Geest die ons in een nieuwe vrijheid zet. Tegelijkertijd bevrijdt de taal van het lied zelf dus eveneens. Het bevrijdt van een geloofstaal uit een dominante kerkelijke cultuur die na verloop van tijd vast kan gaan zitten. De melodie van Donna Kashbom, is een rustige, kalm dansende melodie, die niet te snel gezongen moet worden, maar zo ook eenvoudig mee te zingen is. Die op internet prachtig en verrassend wordt gezongen door niemand minder dan Karin Bloemen!

Groet van uw dominee, Han Wilmink

Predikant
Ds. Han Wilmink
E-mail: predikant@​kruiskerkwezep.​nl

Gerelateerde berichten